Montaż haków do podwieszania sprzętu, jest w zasadzie w miarę prostym zadaniem. Zamieszczony poniżej materiał ma jadynie przybliżyć Państwu pewne zagadnienia techniczne, związane z montażem haków stropowych. Nie wolno traktować tego jako "poradnika instalatora". Warunki techniczne jakie występują w konkretnej sali, w której mają być zamontowane haki wymagają indywidualnej oceny i wymuszają konieczność zastosowania właściwych, indywidualnie dobranych rozwiązań. Prezentuję tutaj tylko kilka z wielu innych możliwych rozwiązań.

Ocena techniczna stropu

Planując urządzenie w danym obiekcie sali do terapii SI powinniśmy postarać się o dostęp do planów konstrukcyjnych budynku, aby na ich podstawie specjalista mógł ocenić parametry techniczne stropu, a co za tym idzie, dobrać właściwe materiały i metody montażu haków stropowych. W praktyce dotarcie do dokumentacji budynku jest bardzo trudne, a w wielu wypadkach wręcz niemożliwe. Szczególnie w starym budownictwie. Brak dokumentacji technicznej nie musi jednak oznaczać niemożności montażu haków w stropie. Trzeba jednak skorzystać z pomocy specjalisty. Potrzebny jest nam ktoś z "uprawnieniami budowlanymi". Pod tym żargonowym określeniem kryją się np. inżynierowie budownictwa czy inspektorzy nadzoru budowlanego. Jeśli nie znajdziemy takiego specjalisty w kręgu naszych znajomych pozostaje nam zlecenie oceny warunków technicznych dla montażu haków stropowych wynajętemu specjaliście. On również powinien dokonać "odbioru" zamontowanych haków. Taka droga postępowania choć znacząco podnosi koszty daje nam pewność, że zamontowane haki spełniają wymogi techniczne jakie przed nimi stawiamy.
Tyle teoria. Na tym powinienem zamknąć ten dział. W praktyce jednak mało kto decyduje się na taką drogę postępowania. Co za tym idzie, powierzamy montaż haków przypadkowym osobom. Pół biedy, jeśli osoba taka ma doświadczenie, wiedzę, umiejętności i właściwe narzędzia. A jeśli nie?
Z czysto technicznego punktu widzenia zamontowanie haków nie jest niczym skomplikowanym i sprowadza się do kilku prostych, przewidywalnych kroków. Na rynku jest wiele firm prowadzących usługi z zakresu wiercenia w betonie, kotwienia czy montaży różnego typu. Problem leży we wzięciu odpowiedzialności za takie działanie. I tutaj przydaje się pomoc inspektora nadzoru budowlanego. Nie ma większego znaczenia kto zamontuje haki w stropie jeśli zrobi to dobrze. Ważne jest, aby tak wykonaną pracę "odebrał" specjalista. Aby mieć czyste sumienie i pewność, że zrobiliśmy wszystko co w naszej mocy dla bezpieczeństwa naszych podopiecznych.

Kilka słów o stropach

Warto wiedzieć jak zbudowany jest strop. Warto również poznać podstawową nomenklaturę. Zlecając montaż haków stropowych bądź montując je "sposobem gospodarczym" napotykamy pewne problemy techniczne wynikające z samej konstrukcji tego elementu budynku. Jakie stropy możemy spotkać w naszym budownictwie? Możliwości jest bardzo wiele i w dużej mierze zależy to od okresu, w którym powstał budynek, od jego konstrukcji, planowanego przeznaczenia, czy technologii w jakiej został wykonany. W dużym uproszczeniu można przyjąć, że w budownictwie mieszkaniowym i oświatowym możemy spotkać stropy następujących typów:

• Żelbetowe monolityczne - lita konstrukcja z betonu i stali zbrojeniowej. Stosunkowo cienkie, ale najłatwiej jest w nich osadzić kotwy, na których zawiesimy nasze przyrządy do terapii.
• Żelbetowe stropy gęstożebrowe - konstrukcja /w dużym uproszczeniu/ oparta jest na gęsto ustawionych żebrach ze zbrojonego betonu i wypełniającycych puste przestrzenie bloczków ceramicznych lub pustaków. Z naszego punktu widzenia oznacza to, że osadzając w takim stropie haki możemy trafić na puste przestrzenie znacznie utrudniające nam zadanie. Do tego typu stropów należą konstrukcje: Akerman, Fert, Teriva, Ceram, Techbud, Porotherm, Ytong.
• Strop prefabrykowany zwany też płytami żelbetowo kanałowymi - prefabrykowany element szeroko używany w budownictwie lat 70-tych. Dla nas ważne jest to, że we wnętrzu takiego stropu znajdują się puste kanały /zmniejszające masę stropu/, które nie będą nam ułatwiały montażu haków. Do tego typu stropów należy konstrukcja: z płyt typu "Żerań"
• Stropy na belkach stalowych - stosunkowo stara technologia występująca w starym budownictwie. Kiedyś przestrzeń pomiędzy belkami stalowymi, rozstawionymi co 1,0-1,4 m, wypełniano zbrojonymi płytami z cegły (płyty Kleina). Obecnie zastąpiły je niewielkie prefabrykowane płyty żelbetowe. Dla nas strop przyjazny pod wzglądem możliwości montażu haków stropowych.
• Strop belkowy - strop drewniany oparty na solidnych belkach. Jeden z najlepszych stropów jeśli chodzi o łatwość montażu haków. Wystarczy tylko pod podsufitką odnaleźć belkę konstrukcyjną i w nią właśnie wkręcić nasze haki.
• Strop żebrowy - strop drewniany oparty na cienkich żebrach. Stosowany jest najczęściej w domach drewnianych o konstrukcji szkieletowej (na przykład w popularnych "kanadyjczykach"). Niewdzięczne zadanie dla montera haków.
• Strop belkowo-żebrowy - kombinacja dwóch poprzednich konstrukcji.

Resumując wszystkie powyższe typy popularnych stropów pozwalają na montaż haków do podwieszenia przyrządów. Ważny jest jedynie prawidłowy dobór metod montażu i elementów mocujących.

źródło: http://www.budostrada.pl

Kotwa

To stalowy lub rzadziej stalowo plastikowy łącznik, który będziemy osadzać w stropie i na bazie którego utworzymy punkt zawieszenia dla sprzętu. Oczywiście dotyczy to stropów żelbetonowych. Głównie monolitycznych lecz nie wyłącznie.
Wybór konkretnego modelu kotwy, jej typu i długości uzależniony jest bezpośrednio od rodzaju podłoża, w którym ma zostać ona osadzona. I jest to o tyle ważne, że podstawą uzyskania trwałego zakotwienia / zaklinowania/ łącznika w podłożu jest prawidłowy jego dobór.
Tylko wtedy kotwa będzie w stanie przenosić pełne obciążenie, a jej połączenie z podłożem będzie trwałe.
Produkty dostepne w handlu, a będące wyrobami firm specjalizujących się w technice mocowań, posiadają zbliżone parametry techniczne, a ich wytrzymałości wielokrotnie przekraczają obciążenia z jakimi mamy do czynienia podczas pracy na naszych podwieszanych przyrządach do terapii.
Niekwestionowanymi liderami w tej branży są firmy: Hilti, Fisher, Koelner, Silca itp. Na dobrą sprawę nie ma większego znaczenia czyj produkt wybierzemy. Jeśli zdecydowaliście się Państwo na samodzielne montowanie haków, a co za tym idzie i kotew, sugerowałbym zwrócenie się o pomoc w wyborze właściwego ich typu bezpośrednio do doradców technicznych producenta. W dużych ośrodkach miejskich łatwo odszukać patronackie stoiska ulokowane zazwyczaj w marketach budowlanych typu Castorama, Practiker czy Obi. Dla pozostałych pozostaje droga internetowa lub telefoniczna.
Przed zwróceniem się o pomoc w doborze kotwy należy już wiedzieć z jakiego typu stropem mamy do czynienia. Bardzo ułatwia sprawę wykonanie próbnego odwiertu.
Rada praktyczna - równie ważną sprawą, jak sam dobór kotwy, jest prawidłowe wywiercenie otworu, w którym będzie ona osadzona. Średnica otworu oraz jego głębokość są ściśle określone przez producenta i muszą być rygorystycznie przestrzegane, gdyż to gwarantuje prawidłowe osadzenie kotwy w podłożu. Po osadzeniu kotwy w stropie nakręcamy na nią nakrętkę z oczkiem, na którym zawiesimy nasze przyrządy.

Kotwa chemiczna

Kotwienie chemiczne znajduje zastosowanie w przypadku, kiedy mamy do czynienia ze stropami, w konstrukcji krórych występują puste przestrzenie i nie ma mozliwości osadzenia w nich klasycznej kotwy stalowej. Dotyczy to np. stropów z płyt kanałowych czy lekkich stropów żebrowanych.

Do kotwienia chemicznego potrzebujemy kartusza zawierającego dwuskładnikową żywicę epoksydową z dodatkiem kruszywa /najczęściej/, ażurowych koszyków utrzymujących żywicę we właściwym położeniu podczas kotwienia i stalowego sworznia, który wciskamy w żywicę tworząc w ten sposób trwałe połączenie sworznia z podłożem. Poszczególne elementy zestawu nabywany osobno.

Górna fotografia obrazuje co dzieje się z żywicą po osadzeniu w niej sworznia. Po prostu rozpręża się ona w pustych przestrzeniach na trwałe unieruchamiając sworzeń w otworze.
Kotwa chemiczna jest często jedyną możliwością na skuteczne zamontowanie/osadzenie haków w stropie naszego gabinetu.

Podobnie jak w przypadku kotew stalowych, które omówiłem powyżej, tak i w przypadku kotew chemicznych obowiązują podobne zasady doboru typu kotwy do podłoża. Polecam również zastosowanie podobnych procedur uzyskiwania pomocy w doborze właściwego, potrzebnego nam zestawu montażowego.

Należy podkreślić, że w przypadku kotew chemicznych należy niezwykle starannie wybrać potrzebny nam produkt, gdyż w ofertach producentów możemy znaleźć wiele różnorodnych produktów o wysoce specjalistycznych zastosowaniach. Łatwo się pomylić.

Kotwienie chemiczne nie należy do najtańszych. Pojedynczy kartusz z żywicą o objętości 300 ml to wydatek rzędu 60-150 złotych zależnie od producenta. Z reguły wystarcza to na osadzenie 3-4 kotew. Zależnie od podłoża i rozmiaru kotwy.

Wśród producentów tego typu kotew na uwagę zasługują firmy: Hilti, Fisher, Koelner, Silca, Pattex. Kotwy chemiczne produkuje również polska firma Hamar, czeska WH-KOTE czy francuski SPIT.

Rada praktyczna - do każdego opakowania żywicy dołączona jest obszerna instrukcja montażu kotew. Ścisłe jej przestrzeganie gwarantuje prawidłowe osadzenie kotwy w podłożu. Po osadzeniu kotwy w stropie nakręcamy na nią nakrętkę z oczkiem, na którym zawiesimy nasze przyrządy.

Nakrętka z uchem zaczepowym

Na poprawnie osadzoną kotwę nakręcamy tego typu nakrętkę. W ten sposób uzyskujemy solidny i trwały punkt zaczepowy, do którego możemy przypiąć za pośrednictwem karabińczyka, ogniwa lub szekli zawiesie. Uzyskujemy w ten sposób możliwość bezpiecznego i wygodnego podwieszania naszych przyrządów, na których prowadzimy terapię.

W mojej ocenie jest to najwygodniejsze rozwiązanie. I co ważne, zostało już wielokrotnie sprawdzone.

Stropy drewniane

Są wdzięcznym miejscem do montażu haków. Mam na myśli stropy o konstrukcji belkowej i belkowo-żebrowej. Jeśli w pomieszczeniu widoczna jest struktura nośna stropu /belki konstrukcyjne/ wystarczy wkręcić w nie haki używane do podwieszania zwyczajnych huśtawek ogrodowych. Bez wątpienia dodatkowe obciążenie konstrukcji nie zakłóci właściwości wytrzymałościowych stropu. Sytuacja staje się bardziej skomplikowana jeśli szkielet stropu osłonięty jest podsufitką. Konieczne będzie jej zdjęcie, aby odnaleźć belki nośne, w które możemy wkręcić haki. Podsufitka nie jest konstrukcją, krórą możemy dodatkowo obciążać. Pełni ona rolę tylko estetycznego wykończenia stropu. Po montażu haka uzupełniamy braki w podsufitce. /foto/

Nieco trudniej jest zamontować haki w lekkich stropach charakterystycznych dla drewnianego budownictwa typu "kanadyjskiego". Tutaj może okazać się, że niezbędna będzie konsultacja z inżynierem budownictwa, który wskaże w jaki sposób, możemy zamontować haki nie naruszając jednocześnie równowagi filigranowej konstrukcji jaką jest strop żebrowy stosowany w tego typu budownictwie.

Montaż przez strop

Możliwy jest w przypadku, gdy nad naszym pomieszczeniem jest np. strych i wystające z podłogi elementy montażowe nikomu nie będą przeszkadzać. Innym uzasadnieniem takiego rozwiązania jest niewystarczająca wytrzymałość stropu. Stosując montaż "przez strop", uzyskujemy możliwość zainstalowania dodatkowej konstrukcji nośnej, na której oparte będą nasze haki.
Spotkałem takie rozwiązanie przy stropie drewnianym.

Montaż wielopunktowy

Jeśli strop wykonany jest z materiałów, które nie mogą przenosić punktowo dużych obciążeń - może okazać się, że zaistnieje konieczność montażu wielopunktowego. Z reguły używa się wtedy kotew o mniejszej średnicy.
Podobna sytuacja dotyczy śrub lub wkrętów, którymi przykręcamy hak do konstrukcji stropów drewnianych.
Prezentowany na zdjęciu uchwyt pochodzi z oferty sklepu IKEA i przeznaczony jest do montażu huśtawek, drabinek linowych, sakw i innego typu wiszących zabawek dla dzieci. Podobnego typu uchwyty można znaleźć w ofertach np. sklepów żeglarskich.

Odbiór techniczny zamontowanych haków

Jeśli zdecydowaliście się Państwo na korzystanie z pomocy np. inspektora nadzoru budowlanego i to on określał warunki techniczne jakie muszą spełniać mocowania do haków, wystarczy zwrócić się aby "odebrał robotę". W miarę możliwości warto postarać się o uzyskanie pisemnego potwierdzenia prawidłowości ich instalacji. Na zimne warto dmuchać.
Montując haki sposobem "gospodarczym" musicie liczyć na doświadczenie i zręczność montera. Jeśli cokolwiek wzbudzi wasz niepokój nie miejcie oporów przed szukaniem kogoś, kto "się zna". W każdej sytuacji odpowiedzialność spoczywa na Państwa barkach.
Dla placówek oświatowych tego typu odbiór jest obligatoryjny. Dla pozostałych obiektów zalecany.

Okresowa kontrola haków

Niezależnie od tego, czy nasze haki przeszły procedurę odbioru technicznego, czy zrezygnowaliśmy z niej wymagają one okresowej kontroli. Należy sprawdzić, czy nic nie jest poluzowane, czy nic nie odkręca się. Proszę pamiętać, że jedną sprawą jest nasza odpowiedzialność za użytkowany sprzę,t a drugą dobro naszych podopiecznych. To ze względu na ich dobro mamy obowiązek zapewnienia im bezpieczeństwa podczas zajęć. Leży to w naszym i ich interesie.
W przypadku zauważenia w codziennej pracy jakichkolwiek niepokojących objawów należy natychmiast zaprzestać użytkowania "podejrzanego" haka i wezwać stosownego montera. Zasada "ograniczonego zaufania " powinna dotyczyć nie tylko haków, ale całego używanego sprzętu. Pewne przeczulenie i nadwrażliwość, w tym przypadku, nie jest żadną przesadą.